Een nieuwe manier van netwerkinnovatie

De uitdagingen voor organisaties in de langdurende zorg zijn gigantisch. Om het voor mensen met een beperking mogelijk te maken zelfstandiger te leven is het noodzakelijk dat er daadwerkelijk meer innovatieve mogelijkheden voor de langdurende zorg beschikbaar komen. Daarom heeft Siza, zorgorganisatie voor mensen met een beperking of ernstig invaliderende chronische ziekte, Stichting Academy Het Dorp opgericht. Een organisatie met een focus op innovatieve R&D met, voor en door gebruikers van langdurende zorg. In januari van dit jaar kreeg dit initiatief een mooie stimulans met de Health Deal die werd gesloten met onder andere de ministeries van VWS en EZ. De eerste Health Deal in de langdurende zorg.

De impact van een beperking

Sommige mensen hebben pech, en dan zijn ze (ineens) ongewenst afhankelijk van anderen. Soms voor de rest van hun leven. Volgens het meest recente ‘WHO world report on disability’ hebben 1 miljard mensen een beperking of invaliderende chronische ziekte. 250 miljoen mensen kunnen de uitdagingen van het leven niet aan zonder de ondersteuning van anderen.

Een beperking of chronische ziekte heeft veel impact op iemands leven. Siza kent, door haar jarenlange ervaring, welke gevolgen mensen hiervan kunnen ondervinden. We weten inmiddels dat het zoveel mogelijk voeren van regie over het eigen leven en dus zoveel mogelijk handelingen zelf kunnen verrichten, van het allergrootste belang zijn. Ook voor mensen die bijna geheel afhankelijk zijn van andere mensen en/of van technologie. Niet voor niets is het de missie van Siza mensen te helpen om hun eigen leven te organiseren.

Integrale benadering van zorg

Technologisch is er inmiddels heel veel mogelijk, maar in de langdurende zorg is een inhaalslag te maken als het gaat om het veranderen van de zorg met gebruikmaking van zoveel mogelijk technologie. De langdurende zorg is namelijk een vergeten branche. Bedrijven en kennisinstellingen zien, door de bank genomen, niet welke mogelijkheden daar aanwezig zijn. Toch besteden we ongeveer een derde van de zorgkosten, ruim 25 miljard euro, aan langdurende zorg.

Naast de rol van technologie in het leven van de cliënt is ook een aantal andere factoren van belang. Laten we beginnen met de plaats waar je wilt wonen of werken. Iedereen snapt dat uitzicht op een groen landschap een beter gevoel geeft dan uitzicht op een blinde muur. Als we bouwen voor mensen met een handicap houden we te weinig rekening met die omgeving, ‘healing environment’ genoemd.

Bovendien is iedereen onderdeel van een sociale omgeving, daar hoef je geen beperking voor te hebben. Ieder van ons heeft een veel prettigere dag als je werk of je andere dagtaak bij je past, en als we in staat zijn om dingen te doen met vrienden en familie.

Maar ook in de relatie tussen zorgprofessionals en cliënten verwachten we, nu het gebruik van technologie langzaamaan toeneemt, drastische veranderingen. In plaats van dat de zorggebruiker voor het verstrekken van zorg grotendeels afhankelijk is van de zorgprofessional, evolueren we naar een nieuw tijdperk. We zien een nieuwe lichting van zorgprofessionals die niet die afhankelijkheid opzoeken, maar als consultants over de schouder van de zorggebruiker meekijken om te helpen de best mogelijke oplossingen te implementeren. Dit kunnen zowel technische oplossingen als handenarbeid zijn. Beiden, zowel de cliënt als de zorgprofessional, kunnen op dit gebied nog veel leren.

Een vijfde aspect dat bij een integrale benadering van zorg van belang is, is de huidige financieringsstructuur. Als cliënt heb je nauwelijks iets te zeggen over waar je geld nu aan uitgegeven wordt. De individuele cliënt is nu niet degene die bepaalt wat hij nodig heeft en hoeveel geld hij daaraan wil besteden. Hoe verbaasd zou u zijn als u bij de ingang van de HEMA uw geld moet inleveren en aangewezen krijgt welke artikelen of diensten u daarvoor mee naar huis moet nemen? Ja, móet.

Dus: technologie in wisselwerking met de zorg en de cliënt, zijn huis en sociale omgeving en de financiële structuur. Volgens deze integrale benadering werkt Siza al jaren. De broodnodige innovatie vraagt dezelfde integrale benadering. Dat heeft ook gevolgen voor het innovatieproces, waar we daarom met al deze factoren rekening te houden hebben.

Integrale benadering van innovatie

Het realiseren van die bruikbare innovaties kunnen en willen we niet alleen. Om technologie te ontwikkelen, hebben we bedrijven nodig, om te onderzoeken wat werkt en wat niet werkt: kennis- en opleidingsinstituten. Om bewezen goede nieuwe dingen gemeengoed te maken hebben we de beleidsmakers hard nodig. En bovenal, zorggebruikers en zorgprofessionals om de ‘knowhow’ van de dagelijkse praktijk van de langdurende zorg en hieraan gerelateerde behoeften te ontgrendelen.

Wat nodig is, is van alle partijen een intrinsieke betrokkenheid bij het innovatieproces:

  • Een bedrijf ontwikkelt een innovatief product als het er zelf in gelooft.
  • Het kennisinstituut wil daar onderzoek naar doen, omdat het de overtuiging heeft er een goede publicatie mee te kunnen maken.
  • En zorgorganisatie en cliënt? Die kunnen als geen ander aangeven waaraan de cliënt behoefte heeft en wat er nodig is om de zorg of het organiseren van het eigen leven gemakkelijker te maken.

Iedere partij die betrokken is bij het innovatieproces heeft een eigen vertrekpunt en dat maakt samenwerking waardevol en complex tegelijk. Eerst moeten de partijen elkaar begrijpen, elkaars vertrekpunt zien en zo het gemeenschappelijke doel ontdekken. Zo vormen we een waardevol netwerk waarin alle aspecten van innovatie optimaal gewaarborgd zijn, optimaal aan bod komen en waar ieders bijdrage gelijkwaardig is. Niet het product is daarin het uitgangspunt, dat komt later, maar het wederzijdse begrip.

Met andere woorden, voor succesvolle innovatie is een innovatienetwerk nodig.

Innovatienetwerk ‘Academy Het Dorp’

Innovatie die startte bij de oprichting van Het Dorp in de jaren ’60, en die vooral de afgelopen tien jaar een extra versnelling kreeg. We hebben in die periode geleerd door een veelheid van innovatieve projecten. Als bedrijven iets voor ons maken, omdat wij dat willen, werkt het niet. Kennisinstellingen die komen om iets te evalueren, omdat we hen hierom vragen, dat werkt net zo min. En de zorggebruiker die zegt, vanuit zijn centrale positie, omdat we hem het middelpunt hebben gemaakt, ‘maak een leuke gadget voor me’, dat werkt ook totaal niet. In alle gevallen werkt het niet om dezelfde reden: de ‘opdrachtgevende’ partij leunt achterover en laat het aan de uitvoerende partij over om te komen met ‘coole gadgets’. Die dan meestal niet voldoen aan de verwachtingen.

Daarom heeft Siza een nieuwe research & development organisatie gelanceerd; ‘Academy Het Dorp’. Academy Het Dorp heeft geen onderzoekers in dienst, geen productieplekken, maar heeft een single focus op het innovatieproces: één onderzoeks- en innovatieprogramma, waaraan alle partijen hun eigen waarde toevoegen; waar de invloed van de gebruiker in de basis is geborgd.

Een innovatieprogramma dat recentelijk ondersteund werd met een Health Deal. Dat is een initiatief van de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn & Sport en Economische Zaken om innovaties in de zorg te versnellen. Patiënten- en cliëntenorganisaties, zorgverleners, overheden en netwerken, kennisinstituten en bedrijfsleven, groot en klein: samen met ruim 50 van hen sloten we recent deze eerste Health Deal in de langdurende zorg. Betrokken partners die, vanuit een eigen drijfveer en eigen invalshoek, stuk voor stuk vanuit hun intrinsieke betrokkenheid willen investeren, met als doel om samen verder te komen maar uiteraard ook zelf. De Health Deal werd door staatssecretaris Martin van Rijn zelf ondertekend.

Academy Het Dorp is de ‘common ground’ onder dit innovatieproces. We creëren een netwerk van doeners, die met elkaar kunnen werken. Wat begon door, in slechts 3 maanden tijd, deze Health Deal op te tuigen. Een netwerk wat onder andere gefaciliteerd wordt door het door Siza ontwikkelde succesvolle kwaliteitsprogramma “Dit Vind Ik Ervan”, waarbij de dialoog met de zorggebruiker als basis dient. Zo kunnen we de wens van de gebruiker goed vertalen naar de dagelijkse praktijk.

Dat is in de basis ons verhaal. De voorbeelden van nieuwe succesvolle innovatie passen niet meer in dit schrijven, maar zullen snel volgen. Nog voor de zomer zullen vanuit de verschillende facetten nieuwe projecten starten.

Ter afsluiting wil ik benoemen hoe belangrijk en uniek het is dat in dit proces alle partijen gelijkwaardig zijn. Cliënten- en patiëntenorganisaties, zorgverleners, bedrijfsleven en kennisinstituten; iedereen opereert vanuit zijn intrinsieke motivatie om te innoveren. Vanuit het eigen perspectief op zoek naar de gemeenschappelijke noemer met andere partijen. Maar het is uiteindelijk de cliënt die minder afhankelijk moet zijn en meer de eigen regie moet kunnen voeren. Dat is waar het om gaat!

Dat is waar een innovatienetwerk om draait. En dat is waar succesvolle innovatie om draait.

Jorrit Ebben, oprichter en directeur Academy Het Dorp

email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *