Grip op energiekosten geeft ziekenhuis meer financiële armslag

Bij het financieren van de primaire taken zouden ziekenhuisdirecties de komende tijd wel eens uit onverwachte hoek hulp kunnen krijgen. Uit tal van onderzoeken blijkt namelijk dat ziekenhuizen fors kunnen bezuinigingen op hun energieverbruik, zonder dat dit de medische zorg voor patiënten in gevaar brengt. De tools om deze besparingen te realiseren zijn inmiddels volop beschikbaar. Het is dan ook niet verwonderlijk dat dit thema hoog op de agenda staat van het komende jaarcongres van de International Federation of Hospital Engineering (IFHE) in Den Haag. 

Ziekenhuizen staan al jaren te boek als energiegrootverbruikers. Per vierkante meter verbruikt een ziekenhuis 2,5 keer meer energie dan een groot commercieel gebouw. En het energieverbruik neemt nog altijd sterk toe.

Voor dit stijgende energieverbruik zijn 2 hoofdoorzaken aan te wijzen:

  1. De komende jaren groeit de bevolking van ons land door tot – naar verwachting – 20 miljoen mensen. Voeg daarbij de toename van het aantal 60-plussers en het zal duidelijk zijn dat het beroep op de gezondheidszorg de komende tijd nog flink zal groeien. En daarmee neemt het energieverbruik dus ook toe.
  1. Binnen ziekenhuisomgevingen zijn er steeds meer apparaten die om energie vragen. Denk hierbij niet alleen aan ‘traditionele’ installaties zoals liften, koelsystemen en medische apparatuur, maar ook aan toepassingen zoals het multimediasysteem aan het bed, het wifi-netwerk en alle mobiele apparaten van patiënten, medewerkers en gasten die binnen de muren van het ziekenhuis worden opgeladen.

Geen extra budget

Tegenover dit toenemende energieverbruik staan helaas geen stijgende budgetten. De extra energiekosten gaan dus rechtstreeks ten koste van de zorg voor de patiënten, waarmee de primaire taken van een ziekenhuis onder druk komen te staan.

Niet voor niets riep TNO al in 2012 ziekenhuizen op om zuiniger met energie om te gaan. Het instituut stelde dat ‘sommige ziekenhuizen een half miljoen euro op energie kunnen besparen.’ TNO staat in deze opvatting niet alleen. Ook een technologieconcern als Schneider Electric schat dat ziekenhuizen tot 30 procent op hun energiekosten kunnen besparen.

De juiste techniek

TNO en Agentschap NL (tegenwoordig Rijksdienst voor Ondernemend Nederland geheten) becijferden in 2013 dat de gehele Nederlandse zorgsector, door het realiseren van een gedragsverandering en het investeren in de juiste technieken, maar al gauw 115 miljoen euro op de energiekosten kan besparen. Die ‘juiste techniek’ moet onder andere zorgen voor een gedetailleerd inzicht in het actuele energieverbruik, wat nodig is om op de energiekosten te kunnen besparen.

Als er dan via dit soort besparingen zoveel besparingen mogelijk zijn, waarom ondernemen ziekenhuizen dan geen actie? Dat heeft allereerst te maken met het feit dat er binnen de zorgsector historisch gezien nooit veel aandacht is geweest voor energie en energiekosten. Ook komen we in de zorg zelden tot nooit een zogeheten Chief Energy Officer tegen. Anders gezegd: niemand is verantwoordelijk voor het in kaart brengen van het volledige energieverbruik, laat staan het terugdringen ervan. Energie is nu een taak die versnipperd is over meerdere personen. Dan is het ook niet raar dat we er als zorginstelling niet zo makkelijk grip op krijgen.

Moderne technologie kan hier uitkomst bieden. Hoe? Door allereerst vast te stellen waar welke hoeveelheid energie wordt gebruikt. De technische tools die dit mogelijk maken zijn inmiddels volop beschikbaar. Welke apparaten, zalen, afdelingen en dergelijke veroorzaken het huidige verbruik? Hebben we dat eenmaal in kaart, dan kunnen we ook heel goed vaststellen waar de besparingsmogelijkheden liggen.

Natuurlijk moeten we niet bezuinigen op de verlichting of de luchtkwaliteit in een operatiekamer. Tijdens een behandeling moeten de omstandigheden optimaal zijn. Maar als die ruimte niet in gebruik is? Een gemiddeld ziekenhuis kan per jaar 9000 euro besparen door de luchtverversing in een operatiekamer afhankelijk te maken van de vraag of deze operatiekamer ook daadwerkelijk in gebruik is. Als we op die manier de honderden ruimtes die tezamen een ziekenhuis vormen langs gaan, komen we tot enorme bezuinigingen. Besparingen die de kwaliteit van de zorgverlening absoluut niet negatief beïnvloeden. Sterker nog, doordat er minder geld richting energieleverancier gaat, zou er weleens financiële ruimte kunnen ontstaan voor het verder verbeteren van de zorgkwaliteit.

Gerard van Beek is Systems Engineer bij Schneider Electric

email

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *